Gewogen vs. rekenkundig gemiddelde - Wat is het verschil?

Begrijp het verschil tussen een gewogen en een rekenkundig gemiddelde.

Er zijn twee soorten gemiddelden die je vaak tegenkomt: het rekenkundige gemiddelde en het gewogen gemiddelde. In dit artikel leggen we uit wat het verschil is en wanneer je welke gebruikt.

Wat is een rekenkundig gemiddelde?

Een rekenkundig gemiddelde is het 'gewone' gemiddelde dat je kent. Je telt alle cijfers op en deelt door het aantal. Elk cijfer telt even zwaar mee.

Rekenkundig gemiddelde = (cijfer1 + cijfer2 + ... + cijferN) / N

Voorbeeld: Je hebt een 12, 14 en 16. Het gemiddelde is (12 + 14 + 16) / 3 = 14/20

Wat is een gewogen gemiddelde?

Bij een gewogen gemiddelde tellen sommige cijfers zwaarder mee dan andere. Elk cijfer wordt vermenigvuldigd met een gewicht voordat je het gemiddelde berekent.

Gewogen gemiddelde = Σ(cijfer × weging) / Σ(weging)

Voorbeeld: Examen 12/20 (weging 3), toets 16/20 (weging 1). Gemiddelde = (12×3 + 16×1) / (3+1) = 52/4 = 13/20

Het belangrijkste verschil

Het kernverschil is:

  • Rekenkundig gemiddelde: Alle cijfers zijn gelijk - tellen even zwaar
  • Gewogen gemiddelde: Sommige cijfers tellen meer mee - hebben meer invloed
  • Bij gelijke wegingen geeft het gewogen gemiddelde hetzelfde resultaat als het rekenkundige

Wanneer gebruik je welke?

Gebruik rekenkundig gemiddelde bij:

  • Alle onderdelen zijn even belangrijk
  • Snelle berekening zonder wegingen
  • Temperatuur, snelheid, of andere meetwaarden

Gebruik gewogen gemiddelde bij:

  • Schoolcijfers met verschillende wegingen (examens vs. taken)
  • Universiteit met ECTS-punten
  • Beleggingsrendementen of andere financiële berekeningen

Op school en universiteit

De meeste Belgische scholen gebruiken een gewogen gemiddelde. Examens tellen vaak zwaarder dan kleine toetsen of taken.

Aan de universiteit worden ECTS-punten (studiepunten) gebruikt als wegingsfactor. Een vak van 6 ECTS telt dubbel zo zwaar als een vak van 3 ECTS.

Controleer altijd de wegingen van je vakken in Smartschool of je cursusinformatie!

Bereken beide gemiddelden

Onze calculator ondersteunt zowel gewogen als rekenkundige gemiddelden. Kies de modus die past bij jouw situatie.